اسید نیتریک
اسید نیتریک یکی از مهمترین اسیدهای معدنی و مواد شیمیایی صنعتی است، مایعی بسیار خورنده و اکسیدکننده، که در صنایع مختلف از جمله تولید مواد شیمیایی، صنایع فلزی، آبکاری و پرداخت سطوح، تولید کودهای شیمیایی، آزمایشگاهها و برخی فرآیندهای صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد.
اسید نیتریک با نام انگلیسی Nitric Acid و فرمول شیمیایی HNO₃ شناخته میشود. شماره CAS این ماده 7697-37-2 و جرم مولکولی آن حدود 63.013 گرم بر مول است.
شیمیایی کاظمی اسید نیتریک را برای مصارف صنعتی و تخصصی عرضه میکند. برای اطلاع از قیمت روز، درصد خلوص، کشور سازنده، بستهبندی و موجودی اسید نیتریک میتوانید با کارشناسان فروش تماس بگیرید.
مشخصات فنی اسید نیتریک
| نام فارسی | اسید نیتریک |
| نام انگلیسی | Nitric Acid |
| نامهای دیگر | نیتریک اسید، اسید آزوتیک |
| فرمول شیمیایی | HNO3 |
| شماره CAS | 7697-37-2 |
| جرم مولکولی | 63.013 g/mol |
| حالت فیزیکی | مایع |
| رنگ | بیرنگ تا زرد/قهوهای روشن، بسته به شرایط و غلظت |
| حلالیت در آب | کاملاً قابل امتزاج |
| خاصیت مهم | اسیدی و اکسیدکنندگی قوی |
| گرید | صنعتی و آزمایشگاهی |
| بستهبندی | بسته به نیاز کاربر، غالباً گالن 20 لیتری |
اسید نیتریک خالص یا غلیظ میتواند در شرایط مختلف ظاهر متفاوتی داشته باشد و حتی بخارات قهوهای مایل به قرمز ایجاد کند.
فرمول شیمیایی اسید نیتریک
فرمول شیمیایی اسید نیتریک HNO3 است و در ساختار این ترکیب، یک اتم هیدروژن، یک اتم نیتروژن و سه اتم اکسیژن وجود دارد. جرم مولکولی اسید نیتریک حدود 63.013 g/mol است.
اسید نیتریک چند درصد است؟
یکی از مهمترین نکات هنگام خرید اسید نیتریک، توجه به غلظت یا درصد آن است.
اسید نیتریک بهصورت محلولهای آبی با غلظتهای مختلف عرضه میشود و نمیتوان تمام محصولات بازار را با یک درصد مشخص معرفی کرد.
در منابع شیمیایی و تجاری نمونههایی با غلظتهای حدود:
- 60 تا 62 درصد
- 65 درصد
- 68 تا 69 درصد
- 70 درصد
- غلظتهای بالاتر برای انواع خاص و فومینگ
دیده میشود.
بنابراین اگر برای فرآیند صنعتی خود به اسید نیتریک 65 درصد، 68 درصد یا 69 درصد نیاز دارید، هنگام استعلام حتماً درصد مورد نیاز خود را اعلام کنید.
اسید نیتریک صنعتی چیست؟
اسید نیتریک صنعتی به محلول اسید نیتریک با مشخصات و غلظت مناسب برای کاربردهای صنعتی گفته میشود. در انتخاب اسید نیتریک صنعتی، فقط درصد HNO3 اهمیت ندارد. مواردی مانند میزان ناخالصیها، نوع گرید، کشور سازنده، شرایط بستهبندی و نیاز فرآیند نیز باید مورد بررسی قرار گیرد.
کاربردهای اسید نیتریک
اسید نیتریک به دلیل خاصیت اسیدی و اکسیدکنندگی قوی در صنایع مختلف کاربرد دارد.
1. تولید کودهای شیمیایی
یکی از مهمترین کاربردهای اسید نیتریک در صنعت، استفاده از آن در زنجیره تولید ترکیبات نیتراتی و کودهای شیمیایی است. اسید نیتریک ماده اولیه مهمی در تولید نیتراتها و ترکیبات مورد استفاده در صنعت کود محسوب میشود.
2. صنایع شیمیایی
اسید نیتریک بهعنوان یک ماده اولیه یا واکنشگر در تولید بسیاری از مواد شیمیایی مورد استفاده قرار میگیرد. نوع محصول و غلظت مورد نیاز به فرآیند تولید بستگی دارد.
3. صنایع فلزی
اسید نیتریک در برخی فرآیندهای مرتبط با آمادهسازی، تمیزکاری و عملیات سطحی فلزات مورد استفاده قرار میگیرد. در برخی فرآیندهای صنعتی از اسید نیتریک برای عملیات سطحی و شیمیایی روی فلزات استفاده میشود.
4. آبکاری و پرداخت سطوح
در برخی فرآیندهای مرتبط با آبکاری، پرداخت و آمادهسازی سطوح فلزی، اسید نیتریک یا محلولهای حاوی آن کاربرد دارند. نوع غلظت و شرایط استفاده باید بر اساس فرآیند صنعتی تعیین شود.
5. صنایع آزمایشگاهی
اسید نیتریک در آزمایشگاههای شیمیایی بهعنوان یک اسید معدنی و واکنشگر مورد استفاده قرار میگیرد. برای کاربردهای آزمایشگاهی حساس، گرید و میزان ناخالصی محصول اهمیت بیشتری پیدا میکند.
6. تولید نیتراتها
اسید نیتریک با بسیاری از ترکیبات و فلزات واکنش داده و میتواند در تولید انواع نیتراتها مورد استفاده قرار گیرد.
اسید نیتریک برای صنایع فلزی
یکی از کاربردهای مهم اسید نیتریک، استفاده در برخی فرآیندهای صنایع فلزی و عملیات سطحی است. این ماده میتواند در فرآیندهای شیمیایی مرتبط با فلزات نقش داشته باشد، اما نوع فلز، غلظت اسید، دما و شرایط فرآیند باید توسط متخصص فنی تعیین شود. به همین دلیل هنگام خرید اسید نیتریک برای صنعت فلزات، بهتر است کاربرد دقیق خود را به شیمیایی کاظمی اعلام کنید.
تفاوت اسید نیتریک رقیق و غلیظ
غلظت اسید نیتریک تأثیر قابل توجهی بر ویژگیها، کاربرد و الزامات ایمنی آن دارد. اسید نیتریک با غلظتهای مختلف در بازار عرضه میشود و نوع مناسب باید بر اساس کاربرد انتخاب شود. در غلظتهای بالا، خاصیت اکسیدکنندگی و خطرات ماده اهمیت بیشتری پیدا میکند. به همین دلیل نمیتوان صرفاً با عنوان «اسید نیتریک» درباره مناسب بودن محصول برای یک فرآیند خاص تصمیم گرفت.
اسید نیتریک 65 درصد
اسید نیتریک با غلظت حدود 65 درصد یکی از غلظتهای شناختهشده در محصولات تجاری و آزمایشگاهی است.
با این حال، هنگام خرید اسید نیتریک 65 درصد باید مشخص شود که محصول مورد نظر:
- درصد واقعی HNO₃ آن چقدر است؟
- چه میزان ناخالصی دارد؟
- گرید آن چیست؟
- تولیدکننده آن چه شرکتی است؟
- COA دارد یا خیر؟
- در چه بستهبندی عرضه میشود؟
برای اطلاع از موجودی اسید نیتریک 65 درصد با شیمیایی کاظمی تماس بگیرید.
اسید نیتریک 68 درصد
اسید نیتریک با غلظت حدود 68 تا 69.5 درصد نیز یکی از غلظتهای رایج در برخی محصولات تجاری است. اگر فرآیند شما به اسید نیتریک 68 درصد نیاز دارد، هنگام استعلام باید درصد دقیق مورد نیاز را اعلام کنید تا محصول مناسب بر اساس موجودی و مشخصات فنی معرفی شود.
قیمت اسید نیتریک
قیمت اسید نیتریک ثابت نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد.
مهمترین عوامل مؤثر بر قیمت عبارتاند از:
- درصد HNO₃
- گرید محصول
- کشور سازنده
- برند
- میزان سفارش
- نوع بستهبندی
- موجودی بازار
- هزینه حمل و واردات
- شرایط روز بازار مواد شیمیایی
بنابراین برای دریافت قیمت روز اسید نیتریک بهتر است مستقیماً با کارشناسان فروش شیمیایی کاظمی تماس بگیرید.
خرید اسید نیتریک
برای خرید اسید نیتریک ابتدا باید نوع مصرف و مشخصات مورد نیاز خود را مشخص کنید.
اطلاعاتی که بهتر است هنگام استعلام اعلام کنید:
- درصد مورد نیاز HNO₃
- مقدار مورد نیاز
- کاربرد صنعتی
- گرید مورد نیاز
- نوع بستهبندی
- کشور سازنده مورد نظر، در صورت اهمیت
- مشخصات ناخالصیهای قابل قبول
پس از مشخص شدن این موارد، میتوان محصول مناسب را از نظر مشخصات فنی و موجودی بررسی کرد.
بستهبندی اسید نیتریک
نوع بستهبندی اسید نیتریک باید متناسب با غلظت، گرید، مقدار سفارش و الزامات حمل مواد شیمیایی انتخاب شود. به دلیل ماهیت خورنده و اکسیدکننده اسید نیتریک، استفاده از ظرف مناسب و سازگار با ماده اهمیت زیادی دارد.
آیا اسید نیتریک با اسید نیترو (HNO₂) یکسان است؟
خیر. اسید نیتریک HNO3 است. در حالی که اسید نیترو HNO2 است. این دو ماده از نظر فرمول، خواص و کاربرد یکسان نیستند و نباید نام آنها با یکدیگر اشتباه شود.
اسید نیتریک و اسید سولفوریک
اسید نیتریک و اسید سولفوریک هر دو از اسیدهای معدنی مهم صنعتی هستند، اما خواص و کاربردهای متفاوتی دارند. فرمول اسید سولفوریک H2SO4 است. در برخی فرآیندهای صنعتی ممکن است از هر دو ماده استفاده شود، اما جایگزین مستقیم یکدیگر نیستند.
نکات ایمنی اسید نیتریک
اسید نیتریک مادهای خورنده و اکسیدکننده قوی است. تماس آن با پوست و چشم میتواند موجب آسیب شدید شود و استنشاق بخارات آن نیز خطرناک است.
بنابراین:
- استفاده از تجهیزات حفاظت فردی مناسب ضروری است.
- نگهداری باید مطابق SDS محصول انجام شود.
- اسید نیتریک باید در ظروف سازگار و مناسب نگهداری شود.
- تماس آن با مواد ناسازگار و مواد قابل احتراق باید جلوگیری شود.
- حمل و انبارش باید مطابق مقررات مربوط به مواد شیمیایی خطرناک انجام شود.
سوالات متداول اسید نیتریک
فرمول شیمیایی اسید نیتریک چیست؟
فرمول شیمیایی اسید نیتریک HNO3 است.
CAS اسید نیتریک چیست؟
شماره CAS اسید نیتریک 7697-37-2 است.
اسید نیتریک برای چه کاری استفاده میشود؟
اسید نیتریک در صنایع شیمیایی، تولید ترکیبات نیتراتی و کودهای شیمیایی، برخی فرآیندهای فلزی و عملیات سطحی، آزمایشگاهها و کاربردهای صنعتی مختلف استفاده میشود.
اسید نیتریک 68 درصد چیست؟
محلول مایع اسید نیتریک با غلظت حدود 68 درصد HNO3 است.
آیا اسید نیتریک صنعتی و آزمایشگاهی یکسان هستند؟
خیر لزوماً. تفاوت اصلی میتواند در گرید، میزان ناخالصیها و مشخصات فنی باشد. برای کاربردهای حساس باید گرید مناسب انتخاب شود.
قیمت اسید نیتریک چقدر است؟
قیمت به درصد، گرید، برند، کشور سازنده، مقدار سفارش و شرایط روز بازار بستگی دارد. برای قیمت روز با شیمیایی کاظمی تماس بگیرید.
آیا اسید نیتریک خطرناک است؟
بله. اسید نیتریک مادهای خورنده و اکسیدکننده است و برخی غلظتهای آن دارای طبقهبندیهای خطر شدید هستند. بخارات آن نیز میتوانند خطرناک باشند.